Tìm hiểu về hình thức hợp đồng mua trả chậm, trả dần theo quy định của pháp luật

Trả chậm, trả dần là một trong nhiều hình thức mua bán trên thị trường hiện nay. Hình thức giao dịch này đã thông dụng từ rất lâu, trước cả khi pháp luật về dân sự có những quy định chi tiết về mua trả chậm, trả dần. Tuy nhiên, vì đây là một hình thức giao dịch phổ biến, và hơn nữa còn có thể đem lại rủi ro cho các bên, nên rất cần có sự điều chỉnh, quản lý của Nhà nước. Bởi nhu cầu này, quy định liên quan đến hợp đồng mua trả chậm, trả dần đã được đưa ra trong Bộ luật Dân sự Việt Nam.

Sau đây, tôi xin trình bày một số vấn đề cơ bản về quy định này.

Bên mua có quyền chiếm hữu và sử dụng tài sản trong khi chưa hoàn tất nghĩa vụ thanh toán.

Đây là nội dung chính của hình thức mua trả chậm, trả dần. Trong hình thức giao dịch này, mặc dù bên mua chưa thanh toán hoặc thanh toán chưa hết tiền cho bên bán nhưng họ lại được nhận tài sản mua bán và có quyền đưa tài sản vào khai thác công dụng ngay sau khi hợp đồng có hiệu lực, hoặc sau một thời hạn nhất định mà hai bên đã thỏa thuận.

Hình thức này có thể mang lại lợi ích cho cả bên bán và bên mua. Có thể thấy ngay được lợi ích của bên mua, đó là việc không phải thanh toán hết toàn bộ giá trị tài sản ngay tại thời điểm giao dịch, như vậy sẽ giảm được áp lực tài chính tại thời điểm đó. còn đối với bên bán, thì việc thỏa thuận hình thức mua bán là hình thức trả chậm, trả dần cũng thể hiện sự tạo cơ hội cho bên mua, do vậy tăng khả năng tài sản có thể được bán đi, và giảm nguy cơ phải giảm giá tài sản.

Bên bán được bảo lưu quyền sở hữu đến khi bên mua trả đủ tiền

Do việc chưa nhận đủ tiền nhưng đã phải giao tài sản có thể đem lại rủi ro cho bên bán, nên pháp luật quy định rằng bên bán vẫn còn quyền sở hữu đối với tài sản đã bán cho đến khi bên mua hoàn thành nghĩa vụ thanh toán. Như vậy, sau khi giao kết hợp đồng mua bán, bên mua đã được giao tài sản nhưng chỉ có quyền chiếm hữu , sử dụng tài sản đó. Như vậy có thể nói, đây là một dạng hợp đồng mua bán được giao kết với điều kiện bảo lưu, trì hoãn quyền sở hữu của bên bán đối với tài sản đã bán. Điều này có tác dụng bảo vệ bên bán nếu như bên mua không thực hiện đúng nghĩa vụ thanh toán của mình. Trong thời gian trả chậm, trả dần, nếu bên mua vi phạm nghĩa vụ thanh toán (như không trả tiền, trả tiền không đầy đủ, trả không đúng hạn), bên bán có quyền đòi lại tài sản đã bán.

Bên mua phải chịu toàn bộ rủi ro đối với tài sản trong thời gian trả chậm, trả dần

Mặc dù trong thời hạn trả chậm, trả dần, bên bán vẫn đang là bên nắm quyền sở hữu, nhưng pháp luật lại quy định bên mua sẽ là bên chịu rủi ro nếu như có thiệt hại đối với tài sản. Điều này cũng nhằm bảo vệ lợi ích chính đáng của bên bán, vì khi đó, bên mua đang chiếm hữu và sử dụng tài sản như tài sản của mình, việc bảo lưu quyền sở hữu của bên bán chỉ nhằm mục đích đảm bảo bên mua thực hiện nghĩa vụ thanh toán, chứ bên bán không có quyền lấy lại, hay định đoạt nào khác khi không có sự vi phạm của bên mua.

Hợp đồng mua trả chậm, trả dần phải được lập thành văn bản

Mua trả chậm, trả dần là một dạng đặc biệt của hợp đồng mua bán tài sản, do vậy nó cần phải được lập thành văn bản. Pháp luật dân sự quy định hợp đồng mua trả chậm, trả dần phải được thực hiện bằng văn bản bởi: trong hình thức mua bán này, việc thực hiện nghĩa vụ của các bên không phát sinh và chấm dứt ngay mà là cả một quá trình, do đó rât phức tạp, dễ xảy ra tranh chấp. Hình thức văn bản còn giúp cho bên bán dễ thực hiện quyền yêu cầu của mình, đồng thời nâng cao trách nhiệm của bên mua đối với việc thực hiện nghĩa vụ cam kết.

Trên đây là những nội dung mà pháp luật quy định đối với hình thức mua trả chậm, trả dần. Xin cảm ơn các bạn đã đọc và rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các bạn!