Tìm hiểu về hậu quả pháp lý của thỏa thuận trọng tài vô hiệu

Thỏa thuận trọng tài là thỏa thuận giữa các bên cam kết giải quyết bằng trọng tài các tranh chấp phát sinh. Tuy nhiên, thỏa thuận trọng tài có thể vô hiệu do nhiều lý do khác nhau. Tùy thuộc vào thời điểm phát hiện thỏa thuận trọng tài vô hiệu, hậu quả pháp lý sẽ là khác nhau đối với các bên tranh chấp.

Sau đây, tôi sẽ đưa ra một số trường hợp thỏa thuận trọng tài vô hiệu và hậu quả pháp lý của nó.

Trường hợp thỏa thuận trọng tài vô hiệu khi trọng tài chưa thụ lý giải quyết tranh chấp

Khi phát sịnh tranh chấp và tranh chấp chưa được giải quyết tại bất kỳ cơ quan nào, nhận thấy thỏa thuận trọng tài vô hiệu, một bên có thể khởi kiện Toà án, Tòa án hoàn toàn có thẩm quyền giải quyết vụ tranh chấp vì thỏa thuận trọng tài đã vô hiệu. Đây chính là trường hợp ngoại lệ được quy định tại Điều 6 Luật Trọng tài thương mại 2010: “Trong trường hợp tranh chấp đã có thỏa thuận trọng tài mà một bên khởi kiện tại Tòa án thì Toàn án phải từ chối thụ lý, trừ trường hợp thỏa thuận trọng tài vô hiệu hoặc thỏa thuận trọng tài không thể thực hiện được”.

Trường hợp thỏa thuận trọng tài vô hiệu khi trọng tài đã thụ lý nhưng chưa giải quyết tranh chấp

Khi tranh chấp đã được trọng tài thụ lý nhưng chưa giải quyết, theo quy định tại Điều 43 Luật Trọng tài thương mại 2010 thì trước khi xem xét nội dung vụ tranh chấp Hội đồng trọng tài phải xem xét hiệu lực của thỏa thuận trọng tài và xem xét thẩm quyền của chính mình.

Trong trường hợp không đồng ý với quyết định của Hội đồng trọng tài, trong thời hạn 5 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được quyết định của Hội đồng trọng tài, các bên có quyền gửi đơn yêu cầu Tòa án có thẩm quyền xem xét lại quyết định của Hội đồng Trọng tài. Như vậy sẽ đảm bảo được việc giải quyết tranh chấp của trọng tài là đúng thẩm quyền, tránh được những rắc rối có thể phát sinh sau này.

Trường hợp thỏa thuận trọng tài vô hiệu khi trọng tài đã giải quyết tranh chấp

Khi tranh chấp đã được giải quyêt bởi trọng tài, theo quy định tại Điều 68 Luật Trọng tài thương mại 2010 thì thỏa thuận trọng tài vô hiệu là một trong các căn cứ để Tòa án hủy quyết định trọng tài. Do đó, trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định trọng tài nếu nhận thấy thỏa thuận trọng tài vô hiệu một bên có quyền làm đơn gửi Tòa án cấp tỉnh nơi Hội đồng trọng tài ra quyết định, để yêu cầu hủy quyết định trọng tài.

Sau khi thụ lý đơn yêu cầu, tòa án sẽ tiến hành xem xét thỏa thuận trọng tài có vô hiệu hay không để ra quyết định hủy hoặc không hủy quyết định trọng tài. Trong trường hợp Hội đồng trọng tài xét xử hủy quyết định trọng tài nếu không có thỏa thuận khác các bên có quyền đưa vụ tranh chấp đó ra giải quyết tại tòa án.

Như vậy có thể thấy hiệu lực của thỏa thuận đóng một vai trò quan trọng trong việc giải quyết tranh chấp. Thỏa thuận trọng tài vô hiệu ở những thời điểm khác nhau gây nên những hậu quả khác nhau. Nhưng nhìn chung, thỏa thuận trọng tài vô hiệu tài bất kỳ thời điểm nào cũng đều làm cho trọng tài không còn thẩm quyền giải quyết vụ tranh chấp nữa và tòa án hoàn toàn có thẩm quyền nếu các bên không có thỏa thuận khác.

Trên đây là một số trường hợp thỏa thuận trọng tài thương mại vô hiệu và hậu quả pháp lý của nó. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các bạn!