Tìm hiểu mối quan hệ giữa thỏa thuận trọng tài và hợp đồng thương mại

Thỏa thuận trọng tài là vấn đề được đặt ra khi các bên trong một hợp đồng lựa chọn trọng tài để giải quyết tranh chấp đã hoặc có thể xảy ra. Như vậy, có thể nói, việc tồn tại hợp đồng thương mại cũng là một trong những cơ sở phát sinh của một thỏa thuận trọng tài thương mại. Tuy nhiên, thỏa thuận trọng tài lại có sự độc lập nhất định đối với hợp đồng thương mại. Sau đây, tôi sẽ đưa ra một vài quan điểm về vấn đề này.

Quy định của pháp luật về quan hệ giữa điều khoản trọng tài và hợp đồng thương mại

Điều 19 Luật Trọng tài thương mại 2010 quy định: “Thỏa thuận trọng tài hoàn toàn độc lập với hợp đồng. Việc thay đổi, gia hạn, hủy bỏ hợp đồng vô hiệu hoặc không thể thực hiện được không làm mất hiệu lực của thỏa thuận trọng tài”. Như vây, Luật Trọng tài thương mại năm 2010 đã đưa ra một nguyên tắc rất quan trọng, đảm bảo mọi tranh chấp phát sinh đều được giải quyết kể cả khi hợp đồng vô hiệu. Nguyên tắc này phân định rõ hiệu lực của hợp đồng và hiệu lực của thỏa thuận trọng tài thương mại. Hai loại hiệu lực này không hề có sự phụ thuộc nào với nhau, bất kì sự thay đổi nào về hiệu lực của hợp đồng cũng không kéo theo sự vô hiệu của thỏa thuận trọng tài, và ngược lại sự vô hiệu của thỏa thuận trọng tài không ảnh hưởng gì đến hiệu lực của hợp đồng.

Ý nghĩa của mối quan hệ độc lập giữa điều khoản trọng tài và hợp đồng thương mại

Khác với Tòa án vốn có thẩm quyền đương nhiên để giải quyết tranh chấp nếu các bên không có thỏa thuận khác, trọng tài chỉ có thẩm quyền giải quyết vụ tranh chấp nếu được các bên thỏa thuận. Tuy nhiên, đồng thời với việc lựa chọn trọng tài, các bên đã loại trừ sự can thiệp của Tòa án. Các tranh chấp chỉ có thể được giải quyết bởi một cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp nhất định, và pháp luật thương mại đề cao sự thỏa thuận, tự nguyện của các bên, bởi vậy, khi đã lựa chọn trọng tài làm cơ quan giải quyết tranh chấp, thì các bên cũng đồng thời công nhận Tòa án không có thẩm quyền giải quyết, trừ khi thỏa thuận trọng tài vô hiệu.

Do đó, việc xác định thỏa thuận trọng tài độc lập với hợp đồng có ý nghĩa quan trọng, bởi vì đây là cơ sở duy nhất để Hội đồng trọng tài được thành lập xem xét và quyết định hợp đồng có hiệu lực hay không. Mục đích của nguyên tắc này chính là nhằm đảm bảo cho các tranh chấp đều được xem xét và giải quyết. Nếu công nhận hợp đồng vô hiệu mặc nhiên kéo theo điều khoản trọng tài vô hiệu và dẫn đến Hội đồng trọng tài không có thẩm quyền giải quyết vụ tranh chấp thì vụ tranh chấp sẽ không được giải quyết.

Trên đây là hiểu biết của tôi về mối quan hệ giữa thỏa thuận trọng tài và hợp đồng thương mại. Rất mong nhận được những ý kiến nhận xét của các bạn!