Tìm hiểu khái quát về dịch vụ logistics

Logistics là một dịch vụ phổ biến trong thời đại xã hội phát triển như hiện nay. Dịch vụ logistics giúp cho cuộc sống trở nên dễ dàng và thuận tiện hơn rất nhiều. Hình thức logistics thường thấy nhất hiện nay là tiếp vận, tức là tiếp nhận, lưu kho lưu bãi và vận chuyển hàng hóa, lưu kho lưu bãi. Tuy nhiên, bản chất cụ thể của dịch vụ logistics là gì thì nhiều người vẫn còn chưa nắm rõ.

Trong bài viết này, tôi xin đưa ra những hiểu biết khái quát về loại hình dịch vụ này.

Bản chất của dịch vụ logistics

Thuật ngữ logistics, cho đến nay, vẫn có nhiều cách hiểu khác nhau. Có người hiểu là hậu cần, có người hiểu là tiếp vận hay cung ứng dịch vụ... Tuy nhiên, tất cả các cách hiểu đó đều không bao hàm hết ý nghĩa, phạm vi hoạt động của dịch vụ logistics, cũng như chưa phản ánh đúng đắn bản chất của hoạt động này. Vì vậy cho đến nay người ta chưa tìm được thuật ngữ thống nhất, phù hợp để dịch từ logistics sang tiếng Việt.

Có thể nói một cách chung nhất, dịch vụ logistics bao gồm các hoạt động dịch vụ nằm ở giữa nguồn cung ứng và nguồn tiêu thụ, tức là bao gồm tất cả các hoạt động như vận tải, lưu kho, đóng gói, phân phối,... Một dịch vụ logistics có thể bao gồm một hoặc nhiều hoạt động trong số các hoạt động kể trên. Các công ty cung ứng dịch vụ logistics cũng có thể là các công ty cung ứng tất cả các hoạt động trên hoặc cũng có thể chỉ cung cấp một, một vài dịch vụ nhất định như vận chuyển, đóng gói,...

Như vậy có thể thấy, logistics là một lĩnh vực đa dạng, bao gồm nhiều hoạt động, nhiều công đoạn khác nhau. Do đó dịch vụ logistics có thể được phân loại ra thành các nhóm nhỏ như nhóm các dịch vụ logistics chủ yếu (như bốc xếp hàng hóa, lưu kho, lưu bãi...), nhóm các dịch vụ logistics liên quan đến vận tải (như vận tải hàng hải, vận tải hàng không...), nhóm các dịch vụ logistics liên quan khác (như dịch vụ bưu chính, dịch vụ bán buôn, bán lẻ...).

Khái niệm dịch vụ logistics trong quy định pháp luật Việt Nam

Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, dịch vụ logistics được điều chỉnh ở nhiều văn bản pháp luật thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, tuy nhiên chỉ có Luật Thương mại 2005 và Nghị định 140/2007/NĐ-CP là có quy định trực tiếp đến các vấn đề nền tảng trong dịch vụ logistics.

Pháp luật thương mại Việt Nam định nghĩa về logistics tại Điều 233 Luật Thương mại như sau: “Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao”.

Như vậy, có thể thấy Luật Thương mại 2005 tiếp cận logistics theo nghĩa hẹp, coi logistics gần như tương tự với hoạt động giao nhận hàng hóa. Cách định nghĩa theo hướng liệt kê chứ không có một khái niệm cụ thể như vậy cũng chưa khái quát được bản chất của dịch vụ logistics. Tuy nhiên, định nghĩa này cũng mang tính mở, bao gồm cả “các dịch vụ khác”. Như vậy, định nghĩa về dịch vụ logistics trong pháp luật Việt Nam hiện hành tuy chưa thể hiện rõ bản chất của loại hình dịch vụ này, nhưng cũng có hướng mở để tạo điều kiện cho dịch vụ này phát triển một cách tự nhiên.

Trên đây là một số hiểu biết của tôi về loại hình dịch vụ logistics. Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các bạn!