Thủ đoạn gian lận thuế thu nhập cá nhân thông qua việc lợi dụng các trường hợp miễn thuế đối với thu nhập từ bất động sản

Thu nhập từ bất động sản cũng là một trong những khoản được quy định là thu nhập tính thuế trong pháp luật về thuế thu nhập cá nhân. Thu nhập từ bất động sản thường là những khoản thu nhập lớn (trong trường hợp chuyển nhượng bất động sản) hoặc là những khoản thu nhập thường xuyên (trong trường hợp cho thuê bất động sản). Do đó, đây cũng là một khoản thu nhập đáng kể. Tuy nhiên, pháp luật về thuế thu nhập cá nhân mặc dù đã được sửa đổi, nhưng vẫn để lại một vài kẽ hở để những đối tượng trốn thuế dựa vào đó để lách luật.

Một trong những kẽ hở lớn nhất của pháp luật thuế thu nhập cá nhân chính là trong việc quy định các trường hợp miễn thuế đối với các thu nhập từ bất động sản. Sau đây, là hai cách phổ biến nhất mà một cá nhân sử dụng để trốn thuế thu nhập cá nhân:

Gian lận lợi dụng quy định miễn thuế trong trường hợp cá nhân chỉ có một nhà ở, đất ở duy nhất

Khoản 2 Điều 4 Luật Thuế Thu nhập cá nhân 2014 quy định: thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở của cá nhân trong trường hợp cá nhân chỉ có một nhà ở, đất ở duy nhất thì được miễn thuế. Ngoài ra, Luật này cũng quy định người chuyển nhượng bất động sản tự khai và chịu trách nhiệm về tính trung thực về việc kê khai của mình.

Tuy nhiên, việc kiểm tra, đối chiếu trên thực tế lại mất rất nhiều thời gian, cùng với điều kiện hệ thống quản lý thông tin cá nhân của cơ quan quản lý nhà nước về bất động sản nói chung và ngành thuế nói riêng còn chưa đáp ứng được thực tế. Từ đó dẫn đến việc không thể kiểm soát được từng cá nhân có bao nhiêu nhà ở, đất ở, và có cả những trường hợp một người có nhiều bất động sản ở nhiều địa phương khác nhau thì cũng không thể quản lý được. Lợi dụng kẽ hở này, rất nhiều người có nhiều nhà ở, đất ở khi chuyển nhượng đã kê khai đó là tài sản duy nhất để không phải nộp thuế.

Gian lận lợi dụng quy định miễn thuế trong trường hợp chuyển nhượng bất động sản cho người nhà

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 4 Luật Thuế Thu nhập cá nhân 2014 thì thu nhập từ chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho bất động sản giữa vợ với chồng; giữa cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; giữa cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; giữa mẹ chồng, cha chồng với con dâu; giữa cha vợ, mẹ vợ với con rể; giữa ông nội, bà nội với cháu nội; giữa ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; giữa anh chị em ruột với nhau thì được miễn thuế.

Như vậy, việc chuyển nhượng bất động sản giữa những người trong gia đình, dù mang lại thu nhập lớn đến đâu, thì cũng thuộc diện được miễn thuế. Điều này dẫn đến tình trạng người dân “đi đường vòng” để không phải nộp thuế. Ví dụ như bà A là vợ ông B, muốn chuyển nhượng lại mảnh đất cho chị chồng là bà X (mảnh đất này là tài sản riêng của bà A). Nếu như chuyển nhượng trực tiếp thì thu nhập từ việc chuyển nhượng vẫn phải chịu thuế như bình thường. Nhưng để lách thuế, bà A có thể chuyển nhượng mảnh đất cho ông B, sau đó ông B sẽ chuyển nhượng cho bà X, như vậy, thu nhập từ việc chuyển nhượng sẽ không phải chịu một đồng thuế nào.

Từ những hình thức gian lận nêu trên, có thể thấy quy định về hai trường hợp miễn thuế này của Nhà nước dù rất tạo điều kiện cho người nộp thuế nhưng vẫn cần phải xem xét, sửa đổi sao cho chặt chẽ hơn, ngăn chặn các cá nhân xấu có cơ hội lách luật, làm thất thu ngân sách.

Trên đây là nhận định của tôi về thủ đoạn gian lận thuế thu nhập cá nhân thông qua việc lợi dụng các trường hợp miễn thuế đối với thu nhập từ bất động sản. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các bạn!