Trong trình tự giải quyết chanh chấp bằng con đường trọng
tài, thỏa thuận trọng tài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nhận thức đúng ý
nghĩa của thỏa thuận trọng tài sẽ giúp cho việc giải quyết tranh chấp hiệu quả.
Thỏa thuận trọng tài có những ý nghĩa quan trọng sau đây:
Thứ nhất, thỏa thuận trọng tài là cơ sở đầu tiên để xác định thẩm quyền của trọng tài
Sẽ không có việc
giải quyết tranh chấp bằng trọng tài nếu không có thỏa thuận trọng tài giữa các
bên tranh chấp. Trọng tài
không có thẩm quyền đương nhiên mà thẩm quyền đó chỉ có thể phát sinh trên cơ sở
lựa chọn của các bên thông qua hình thức pháp lý là thỏa thuận trọng tài. Đây
là nguyên tắc quan trọng trong phương thức giải quyết tranh chấp bằng trọng
tài, đảm bảo tối đa quyền lực tự định đoạt của các bên tranh chấp.
Tuy nhiên, không phải cứ có thỏa thuận trọng tài thì trọng
tài đương nhiên có thẩm quyền giải quyết. Thỏa thuận trọng tài chỉ thực sự có ý
nghĩa khi nó có hiệu lực. Tức là thỏa thuận trọng tài đó phải thể hiện đúng ý
chí của các bên, đồng thời tuân theo các quy định của pháp luật về điều kiện có
hiệu lực của thỏa thuận trọng tài. Khi thỏa thuận trọng tài đã vô hiệu mà trọng
tài vẫn giải quyết thì quyết định đó sẽ bị hủy bởi tòa án.
Thứ hai, thỏa thuận trọng tài khi đã có hiệu lực mang lại thẩm quyền của trọng tài đồng thời có giá trị loại trừ thẩm quyền của tòa án
Thỏa thuận trọng tài là bằng chứng thể hiện rằng các bên đã lựa chọn trọng tài
chứ không phải là tòa án giải quyết tranh chấp. Tòa án phải từ chối thụ lý khi
giữa hai bên đã có một thỏa thuận trọng tài có hiệu lực. Điều 6, Luật Trọng tài
thương mại quy định: “Trong trường hợp
tranh chấp đã có thỏa thuận trọng tài mà một bên khởi kiện Tòa án thì tòa án phải
từ chối thụ lý, trừ trường hợp thỏa thuận trọng tài vô hiệu hoặc thỏa thuận trọng
tài không thể thực hiện được”. Tòa
án và trọng tài là hai thiết chế tài phán độc lập với nhau, một khi các bên đã
có thỏa thuận trọng tài có hiệu lực thì Tòa án không còn thẩm quyền nữa.
Thứ ba, thỏa thuận trọng tài là cơ sở phát sinh quá trình trọng tài
Đây là nội
dung đầu tiên của thủ tục tố tụng trọng tài và đồng thời là cũng là nội dung xuyên suốt quá trình trọng
tài từ lúc tranh chấp đươc
đưa ra trọng tài, đến khi phán quyết trọng tài được tuyên. Nếu như không có thỏa
thuận trọng tài thì sẽ không có các quá trình sau đó. Trọng tài chỉ chấp nhận đơn yêu cầu giải
quyết khi các bên có thỏa thuận trọng tài. Ngoài ra, các nội dung cơ bản của việc giải quyết như luật áp dụng, địa điểm,
ngôn ngữ sử dụng,... cũng phải được các bên thỏa thuận trước và không trái quy
định pháp luật. Chỉ khi các bên không có thỏa thuận thì tổ chức trọng
tài mới có quyền lựa chọn.
Thứ tư, thỏa thuận trọng tài là cơ sở pháp lý cho việc công nhận và thi hành phán quyết trọng tài
Về nguyên
tắc, phán quyết do tổ chức trọng
tài mà các bên tin tưởng lựa chọn vì vậy các bên phải có nghĩa vụ chấp hành.
Tuy nhiên, trên thực tế không phải mọi phán quyết đều được các bên chấp hành
nghiêm chỉnh. Chính vì vậy, vấn đề xây dựng cơ chế thi hành các phán quyết trọng
tài một cách có hiệu quả được các quốc
gia hết sức quan tâm khi ban hành luật
trọng tài cũng như kí kết các
điều ước quốc tế.
Trên đây là một số
ý nghĩa của thỏa thuận trọng tài thương mại theo quan điểm của tôi. Rất mong nhận
được những nhận xét của các bạn!
Nhận xét
Đăng nhận xét