Quy định của pháp luật về việc miễn trách nhiệm do vi phạm hợp đồng trong trường hợp hành vi vi phạm của một bên hoàn toàn do lỗi của bên kia

Vi phạm hợp đồng là việc một bên trong hợp đồng không thực hiện đúng với những gì mình đã cam kết. Đó có thể là việc bên vi phạm không thực hiện nghĩa vụ, hoặc có thực hiện nhưng thực hiện không đúng, không đủ nghĩa vụ của mình.

Thông thường, nếu một bên vi phạm hợp đồng, bên đó sẽ phải chịu những hậu quả bất lợi theo thỏa thuận từ trước hoặc theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bên vi phạm hợp đồng sẽ không phải chịu trách nhiệm do được xác định là không có lỗi. Và một trong số các trường hợp đó là trường hợp lỗi thuộc về bên bị vi phạm, tức là bên bị vi phạm đã có những hành vi khiến cho bên kia không thể thực hiện đúng nghĩa vụ của mình.

Sau đây, tôi xin đưa ra những nhận định cơ bản về trường hợp miễn trách nhiệm do vi phạm hợp đồng này.

Quy định của pháp luật về miễn trách nhiệm do vi phạm hợp đồng trong trường hợp hành vi vi phạm của một bên hoàn toàn do lỗi của bên kia

Trường hợp miễn trách nhiệm này được quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều 294 Luật thương mại năm 2005. Theo đó, nếu một bên vi phạm hợp đồng nhưng việc vi phạm đó không phải do lỗi của bên vi phạm mà là do lỗi của bên bị vi phạm thì bên vi phạm hợp đồng sẽ được miễn trách nhiệm về hành vi vi phạm ấy.

Ví dụ: Công ty X và xưởng may A ký với nhau hợp đồng gia công hàng hóa, theo đó công ty X sẽ cung cấp nguyên liệu để xưởng may tiến hành may quần áo. Tuy nhiên, công ty X lại giao vải cho xưởng may A chậm 1 tuần so với thỏa thuận, bởi vậy tiến độ sản xuất của xưởng may A cũng bị chậm một khoảng thời gian tương ứng là 1 tuần. Có thể thấy, xưởng may A đã vi phạm hợp đồng do giao hàng chậm 1 tuần, tuy nhiên hành vi vi phạm này không phải do lỗi của bên xưởng may, mà là do lỗi của công ty X vì đã giao nguyên liệu muộn. Hành vi vi phạm hợp đồng trong trường hợp này không phải do lỗi của bên vi phạm mà là do lỗi của bên bị vi phạm. Do đó, xưởng may A được miễn trách nhiệm về việc giao hàng chậm đó.

Nhận xét về quy định miễn trách nhiệm do vi phạm hợp đồng trong trường hợp hành vi vi phạm của một bên hoàn toàn do lỗi của bên kia

Có thể thấy Luật thương mại năm 2005 đã đảm bảo sự tương thích với pháp luật thương mại quốc tế trong việc quy định trường hợp miễn trách nhiệm do vi phạm hợp đồng mà việc vi phạm đó hoàn toàn do lỗi của bên kia. Điều 80 CISG cũng có quy định tương tự: “Một bên không được viện dẫn một sự không thực hiện nghĩa vụ của bên kia trong chừng mực mà sự không thực hiện nghĩa vụ đó là do những hành vi hay sơ suất của chính họ”. Đây là một ưu điểm giúp cho quy định này nói riêng và các quy định về miễn trách nhiệm do vi phạm hợp đồng nói chung được thống nhất hóa với hệ thống pháp luật quốc tế thuận tiện hơn.

Trên đây là những quan điểm của tôi về việc miễn trách nhiệm do vi phạm hợp đồng trong trường hợp hành vi vi phạm của một bên hoàn toàn do lỗi của bên kia. Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các bạn!