FTA là Khu vực
thương mại tự do, trong đó một quốc gia thành viên của một hiệp định thương mại
tự do sẽ được hưởng các ưu đãi về thuế quan và phi thuế quan khi xuất nhập khẩu
hàng hóa, dịch vụ ra, vào quốc gia khác cũng là thành viên của hiệp định đó. Điều
này đã được cam kết trong hiệp định thương mại tự do mà các quốc gia đã tham
gia ký kết. Sự cam kết này đã đẩy mạnh giao thương hàng hóa, thúc đẩy sự phát
triển về kinh tế của các quốc gia, do đó mang lại rất nhiều lợi ích về thương mại
quốc tế. Tuy nhiên, FTA vẫn tồn tại một số hạn chế, mặt trái cần khắc phục. Sau
đây, tôi xin đưa ra một vài hạn chế nổi bật như sau:
Hạn chế về sự chênh lệch đẳng cấp giữa các thành viên
Ngoài ra,
không phải mọi thành viên của các FTA đều có sự cân bằng về kinh tế và chính trị.
Nếu sự chênh lệch về sức mạnh này quá lớn sẽ có thể dẫn đến việc áp đặt mô hình
tự do hóa của các nước mạnh với các nước yếu thế hơn và gây khó khăn cho việc
thống nhất mô hình hội nhập chung trong WTO.
Xuất hiện hiệu ứng chệch hướng thương mại
Đây là một điều
dường như là tất yếu đối với mỗi sự hình thành của một khu vực thương mại tự do.
Khi tham gia khu vực thương mại tự do, thì mức thuế quan giữa các nước thành
viên sẽ được giảm thiểu, điều này được các quốc ngoại khối tận dụng triệt để. Một
doanh nghiệp của quốc gia ngoại khối có thể xuất nhập khẩu hàng hóa thông qua
quốc gia thành viên của FTA có mức thuế quan đối với các quốc gia ngoại khối thấp,
rồi sau đó lại xuất nhập khẩu hàng hóa từ quốc gia thành viên đó sang quốc gia
thành viên khác có mức thuế quan đối với các quốc gia ngoại khối cao hơn. Như vậy,
việc “đi đường vòng” như thế đã tiết kiệm cho doanh nghiệp đó một khoản đáng kể.
Hiện tượng này được gọi là chệch hướng thương mại.
Thông thường, khi một quốc gia áp dụng
cùng một mức thuế đối với tất cả các quốc gia khác, liền có xu hướng nhập khẩu
hàng hóa từ nơi có giá rẻ nhất, mang lại hiệu quả cao nhất. Tuy nhiên, một khi
các hiệp định thương mại song phương hay khu vực trong các trong các khu vực
thương mại tự do được kí kết, tạo nên sự khác biệt về mức thuế, hàng hóa của
các quốc gia tham hiệp định sẽ trở nên rẻ hơn so với hàng hóa của các quốc gia
bên ngoài. Đây cũng là một biểu
hiện của hiện tượng chệch hướng thương mại, các
quốc gia có xu hướng chuyển việc nhập khẩu hàng hóa từ các nước bạn hàng quen
thuộc sang các nước nằm trong hiệp định.
Hiện tượng này sẽ gây ra thiệt hai
cho những nước không phải là thành viên của hiệp định hay khu vực thương mại tự
do nào đó. Chệch hướng thương mại hướng các quốc gia lựa chọn các sản phẩm từ
các nước trong hiệp định hoặc khu vực thương mại tự do bởi lợi thế giá rẻ chứ
không hoàn toàn do có sức cạnh tranh hơn các sản phẩm tương tự từ các nước bên
ngoài khu vực, không phải thành viên. Những nước này mặc dù sản xuất hiệu quả
hơn nhưng vẫn bị mất thị trường vì chênh lệch thuế.
Trên đây là một
số hạn chế của Khu vực thương mại tự do FTA theo quan điểm của tôi. Rất mong nhận
được sự nhận xét từ các bạn!
Nhận xét
Đăng nhận xét