Những vấn đề cơ bản về hợp đồng mua bán tài sản với điều kiện chuộc lại

Trước sự phát triển không ngừng của xã hội, nhu cầu mua bán, trao đổi của con người cũng đa dạng và phức tạp hơn. Bởi vậy, ngoài các hợp đồng mua bán tài sản thông thường, Bộ luật dân sự năm hiện hành còn quy định về những loại hình mua bán tài sản đặc biệt, trong đó có hợp đồng mua bán tài sản với điều kiện chuộc lại.

Sau đây, dựa trên những hiểu biết của mình, tôi xin nêu ra những vấn đề cơ bản về loại hợp đồng mua bán tài sản này.

Hợp đồng mua bán tài sản với điều kiện chuộc lại là gì?

Trong các quy định của Bộ luật dân sự hiện hành, không có quy định nào riêng biệt về loại hợp đồng mua bán tài sản với điều kiện chuộc lại. Quy định liên quan đến việc chuộc lại tài sản đã bán được thể hiện trong một điều luật duy nhất trong Bộ luật dân sự 2015, đó là Điều 454. Theo đó, khi giao kết hợp đồng mua bán tài sản, hai bên có thể thỏa thuận về quyền chuộc lại tài sản đã bán của bên bán trong một thời hạn nhất định, thời hạn đó được gọi là thời hạn chuộc lại. Tuy thời hạn chuộc lại là do các bên tự do thỏa thuận, nhưng luật cũng đặt ra giới hạn nhất định đối với nó: không quá một năm đối với động sản và năm năm đối với bất động sản, kể từ thời điểm giao tài sản.

Ngoài ra, pháp luật dân sự cũng quy định rõ trong thời hạn chuộc lại, bên bán có quyền chuộc lại tài sản bất cứ lúc nào, nhưng phải báo trước cho bên mua trong một thời gian hợp lý, còn bên mua phải chịu rủi ro đối với tài sản và không được bán, trao đổi, tặng cho, cho thuê, thế chấp, cầm cố tài sản. Giá chuộc lại là giá thị trường tại thời điểm và địa điểm chuộc lại tài sản, nếu không có thỏa thuận khác.

Như vậy, có thể nói, hợp đồng mua bán tài sản với điều kiện chuộc lại là một loại hợp đồng mua bán có điều kiện. Cũng như các hợp đồng mua bán có điều kiện khác, các bên phải thỏa thuận về điều kiện và các vấn đề liên quan đến điều kiện đó từ khi giao kết hợp đồng, và các thỏa thuận đó không được trái với quy định của pháp luật.

Ý nghĩa của hợp đồng mua bán tài sản với điều kiện chuộc lại

Trên thực tế, với loại hợp đồng này, bên bán thực sự không muốn bán tài sản. Tuy nhiên, do việc cần tiền mà không thể vay hoặc không muốn vay, người này có thể lựa chọn giải pháp bán tài sản - một cách tạm thời, để rồi sau đó, trong một khoảng thời gian nhất định có thể chuộc lại tài sản này. Xét ở khía cạnh bảo đảm, hợp đồng này có bản chất của một loại giao dịch bảo đảm bằng quyền sở hữu. Cụ thể, bên bán chính là bên vay, bên mua là bên cho vay, và để bảo đảm cho nghĩa vụ hoàn trả tiền vay, bên vay phải chuyển giao quyền sở hữu tài sản cho bên cho vay để bảo đảm. Bản chất bảo đảm của loại hợp đồng mua bán tài sản này không rõ nét lắm trong thực tiễn thực hiện, tuy nhiên xét về bản chất pháp lý, đây hoàn toàn có thể xem là một dạng bảo đảm bằng quyền sở hữu tài sản.

Trên đây là những hiểu biết cơ bản của tôi về hợp đồng mua bán tài sản với điều kiện chuộc lại. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các bạn!