Những đặc trưng của hợp đồng mua bán tài sản với điều kiện chuộc lại

Hợp đồng mua bán tài sản với điều kiện chuộc lại là một loại hợp đồng mua bán đặc biệt. Trong loại hợp đồng này, sau khi các bên thực hiện các quyền và nghĩa vụ trong mua bán thông thường, cũng chưa chắc bên mua đã được hoàn toàn có quyền sở hữu đối với tài sản đã bán, mà bên bán có thể chuộc lại tài sản đó theo những điều kiện về chuộc lại mà hai bên đã thỏa thuận.

Là một loại hợp đồng mua bán đặc biệt, nên hợp đồng mua bán tài sản với điều kiện chuộc lại có những đặc trưng riêng, khác hẳn với các loại hợp đồng mua bán thông thường. Sau đây, tôi xin đưa ra một số đặc trưng của loại hợp đồng này.

Về điều kiện chuộc lại và các vấn đề liên quan đến việc chuộc lại tài sản đã bán

Có thể thấy, điều kiện chuộc lại của hợp đồng là điểm đặc trưng của hợp đồng mua bán tài sản với điều kiện chuộc lại so với các loại hợp đồng mua bán tài sản khác. Hợp đồng mua bán tài sản với điều kiện chuộc lại là một hợp đồng được kí kết dưới điều kiện hủy bỏ, là một giao dịch dân sự có điều kiện theo quy định tại Điều 120 Bộ luật dân sự năm 2015. Theo đó, khi người bán chuộc lại tài sản, giữa hai bên coi như chưa có hợp đồng, người mua phải trả lại tài sản cho người bán, quyền sở hữu coi như chưa hề được chuyển sang cho người mua.

Thời hạn chuộc lại tài sản do bên mua và bên bán thỏa thuận, nhưng bị giới hạn bởi quy định của luật là không quá một năm đối với động sản và năm năm đối với bất động sản, kể từ thời điểm giao tài sản.

Tiếp theo, một nội dung không thể thiếu của hợp đồng mua bán tài sản với điều kiên chuộc lại là giá chuộc lại tài sản. Theo đó, giá chuộc lại không phụ thuộc vào giá bán ban đầu mà được xác định theo giá thị trường tại thời điểm và địa điểm chuộc lại tài sản, nếu bên bán và bên mua không có thỏa thuận nào khác. Trong thời hạn chuộc lại, bên bán có thể chuộc lại tài sản bất cứ lúc nào nhưng phải báo trước cho bên mua trong một khoảng thời gian hợp lý. Nếu bên bán không thực hiện quyền được chuộc lại tài sản thì quyền sở hữu đối với tài sản mua bán sẽ được chuyển sang cho bên mua vĩnh viễn.

Về quyền và nghĩa vụ của các bên

Giống với các hợp đồng mua bán tài sản thông thường khác, trong hợp đồng mua bán tài sản với điều kiện chuộc lại, quyền sở hữu cũng được công nhận cho bên mua, đồng thời bên mua phải chịu rủi ro đối với tài sản trong thời hạn chuộc lại. Tuy nhiên, điều kiện chuộc lại đã hạn chế quyền của bên mua đối với tài sản được mua. Trong thời hạn chuộc lại, bên mua không được xác lập bất cứ giao dịch nào có liên quan đến tài sản mua nếu có nguy cơ ảnh hưởng đến quyền chuộc lại tài sản của bên bán như các giao dịch bán, trao đổi, tặng cho, cho thuê, thế chấp, cầm cố tài sản. Trong khi đó, bên bán được quyền chuộc lại tài sản bất cứ lúc nào, với điều kiện là phải bảo trước cho bên mua một khoảng thời gian hợp lý.

Như vậy có thể thấy, quyền và nghĩa vụ của các bên không hoàn toàn giống như trong hợp đồng mua bán thông thường. Quyền sở hữu đối với tài sản đã bán vẫn có thể thay đổi sau khi việc mua bán đã được thực hiện, miễn là vẫn ở trong thời hạn chuộc lại.

Trên đây là một số đặc trưng cơ bản của hợp đồng mua bán tài sản có điều kiện chuộc lại theo hiểu biết của tôi. Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các bạn!