Logistics là một
loại hình dịch vụ đặc biệt trong hoạt động thương mại. Nó là một tập hợp các hoạt
động bao quát trong tất cả các khâu liên quan đến hàng hóa trong quá trình hàng
hóa từ nơi sản xuất đến tay người tiêu dùng. Do vậy, dịch vụ logistics cũng có
những đặc trưng riêng, phân biệt với các loại hình hoạt động khác trong thương
mại.
Thứ nhất, chủ thể của quan hệ dịch vụ logistics gồm hai bên: người làm dịch vụ logistics và khách hàng
Dù là một hình
thức đặc biệt trong hoạt động thương mại, thì về bản chất. logistics cũng vẫn
là một hình thức cung ứng dịch vụ. Do vậy, một hoạt động logistics được thực hiện
phải đòi hỏi có hai bên chủ thể, đó là bên cung ứng dịch vụ và khách hàng.
Người làm dịch vụ
logistics phải là thương nhân, có đăng ký kinh doanh dịch vụ logistics. Tuy
nhiên, không phải chủ thể nào là thương nhân thì cũng được phép cung ứng loại dịch
vụ này. Theo Điều 234 Luật Thương mại 2005, thương nhân kinh doanh dịch vụ
logistics là “doanh nghiệp”. Điều này có nghĩa là cá nhân, hộ kinh doanh không
được làm dịch vụ logistics. Khi đăng ký kinh doanh, cơ quan đăng ký kinh doanh
phải ghi rõ trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh là kinh doanh dịch vụ
logistics. Dịch vụ logistics là một loại dịch vụ thương mại. Thương nhân kinh
doanh dịch vụ logistics được khách hàng trả tiền công và các khoản chi phí hợp
lý khác từ việc cung ứng dịch vụ này.
Khách hàng là những
người có hàng hóa cần gửi hoặc cần nhận và có nhu cầu sử dụng dịch vụ giao nhận.
Khách hàng có thể là người vận chuyển, hoặc thậm chí, có thể là người làm dịch
vụ logistics khác. Như vậy, khách hàng có thể là thương nhân hoặc có thể không
phải là thương nhân, có thể là chủ sở hữu hàng hóa hoặc không phải là chủ sở hữu
hàng hóa.
Thứ hai, nội dung của dịch vụ logistics rất phong phú và đa dạng
Như đã nói ở
trên, dịch vụ logistics bao gồm rất nhiều hoạt động, thuộc nhiều khâu khác nhau
trong quá trình hàng hóa từ nhà sản xuất đến tay người tiêu dùng. Do đó, dịch vụ
logistics có thể bao gồm nhiều công việc như:
- Nhận hàng từ
người gửi để tổ chức việc vận chuyển: đóng gói bao bì, ghi kí mã hiệu; chuyển
hàng từ kho của người gửi tới cảng, bến tàu, bến xe và địa điểm giao hàng khác
theo thỏa thuận giữa người vận chuyển với người thuê vận chuyển;
- Làm các thủ tục,
giấy tờ cần thiết (thủ tục hải quan, vận đơn vận chuyển, làm thủ tục gửi giữ
hàng hóa, làm các thủ tục nhận hàng...) để gửi hàng hóa hoặc nhận hàng hóa được
vận chuyển đến;
- Giao hàng hóa
cho người vận chuyển; xếp hàng hóa lên phương tiện vận chuyển theo quy định; nhận
hàng hóa được vận chuyển đến;
- Tổ chức nhận
hàng, lưu kho, lưu bãi, bảo quản hàng hóa hoặc thực hiện việc giao hàng hóa được
vận chuyển đến cho người có quyền nhận hàng
...
Ở những khâu
khác nhau, tùy theo những yêu cầu khác nhau của khách hàng, mà dịch vụ
logistics lại thực hiện những công việc khác nhau.
Thứ ba, dịch vụ logistics được thực hiện trên cơ sở hợp đồng song vụ có tính đền bù
Do bản chất là một
hình thức cung ứng dịch vụ, nên cũng như mọi quan hệ dịch vụ thương mại khác, dịch
vụ logistics chỉ hình thành trên cơ sở hợp đồng dịch vụ. Tùy thuộc vào mức độ sử
dụng dịch vụ của khách hàng, nội dung hợp đồng có thể đơn giản hoặc phức tạp.
Như vậy, các quyền
và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng dịch vụ logistics cũng tương tự như các
quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng dịch vụ thương mại thông thường.
Tuy nhiên, vì là một hình thức dịch vụ đặc biệt, nên pháp luật còn có thêm quy
định về giới hạn trách nhiệm của bên cung ứng dịch vụ. Quy định này là nhằm bảo
vệ bên cung ứng dịch vụ nếu như có tổn thất xảy ra đối với hàng hóa, bởi trong
quan hệ mua bán hàng hóa, thì bên cung ứng dịch vụ logistics chỉ là bên thứ ba.
Nội dung quy định này tại Điều 238 Luật Thương mại 2005 như sau: “Trừ trường hợp có thoả thuận khác, toàn bộ
trách nhiệm của thương nhân kinh doanh dịch vụ logistics không vượt quá giới hạn
trách nhiệm đối với tổn thất toàn bộ hàng hoá”. Tuy nhiên, giới hạn trách
nhiệm này không được áp dụng nếu như tổn thất đó là do lỗi của bên cung ứng dịch
vụ logistics.
Trên đây là những
điểm đặc trưng nhất của hình thức cung ứng dịch vụ logistics theo hiểu biết của
tôi. Rất mong nhận được những ý kiến nhận xét của các bạn!
Nhận xét
Đăng nhận xét