Sự khác nhau giữa thương hiệu và nhãn hiệu

Thương hiệu và nhãn hiệu là hai thuật ngữ phổ biến được nhắc đến khi ta cần phân biệt hay nhận biết một loại hàng hóa, dịch vụ. Cả thương hiệu và nhãn hiệu đều thể hiện những đặc điểm phân biệt của hàng hóa, dịch vụ, giúp cho hàng hóa, dịch vụ này không bị nhầm lẫn với các loại hàng hóa, dịch vụ khác. Do có công dụng chung như vậy, nên nhiều người vẫn chưa có định nghĩa rõ ràng thế nào là thương hiệu, thế nào là nhãn hiệu, và thường nhầm lẫn hai khái niệm này là một.

Mặc dù có những công dụng chung nhưng thương hiệu và nhãn hiệu là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Sau đây tôi xin chia sẻ một vài hiểu biết của mình để phân biệt hai khái niệm này.

Thương hiệu

Thương hiệu (brand) bao gồm tất cả các dấu hiệu giúp người khác khi nhìn thấy hoặc nghe thấy nó sẽ nhận biết được một sản phẩm, một dịch vụ cụ thể mà nó đại diện. Những dấu hiệu này có thể là dấu hiệu hữu hình (như tên gọi, logo...) hoặc dấu hiệu vô hình (như cá tính thương hiệu, uy tín của thương hiệu, thuộc tính của thương hiệu...).

Theo Tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới WIPO, thương hiệu là “một dấu hiệu (hữu hình và vô hình) đặc biệt để nhận biết một sản phẩm hàng hoá hay một dịch vụ nào đó được sản xuất hay được cung cấp bởi một cá nhân hay một tổ chức". Tuy nhiên, hiện nay Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam không có một khái niệm nào cụ thể về thương hiệu, cũng không hề đề cập đến thương hiệu. Do đó, thương hiệu không phải là đối tượng được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.

Nhãn hiệu

Nhãn hiệu (trademark hay brand name) là khái niệm đã được quy định trong Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam và được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Theo đó, “nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hoá, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau”. Có thể nói, nhãn hiệu là một loại dấu hiệu, một loại dấu hiệu hữu hình. Một dấu hiệu được coi là nhãn hiệu khi đó là dấu hiệu nhìn thấy được (thể hiện dưới dạng từ ngữ, hình ảnh, hình vẽ...), không trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với các dấu hiệu chung khác đã được biết đến và không phải là dấu hiệu thông thường, thông dụng.

Như vậy, rõ ràng khái niệm nhãn hiệu hẹp hơn khái niệm thương hiệu rất nhiều. Nhãn hiệu có thể coi là một phần của thương hiệu. Nhãn hiệu chỉ bao gồm các dấu hiệu hữu hình, có thể nhận diện được qua việc nhìn thấy. Còn thương hiệu bao gồm cả các dấu hiệu hữu hình và dấu hiệu vô hình, hay có thể nói là tất cả những gì thể hiện nên đặc trưng của sản phẩm, dịch vụ. Ví dụ: đoạn nhạc khi khởi động điện thoại Nokia cũng góp phần tạo nên thương hiệu của hãng Nokia.

Có thể khẳng định lại một lần nữa, thương hiệu là tổng hợp tất cả những dấu hiệu hữu hình và vô hình thể hiện nên đặc trưng một sản phẩm, một dịch vụ, và rộng hơn thế có thể là một doanh nghiệp, một cá nhân... Còn nhãn hiệu chỉ bao gồm các dấu hiệu hữu hình đại diện cho một sản phẩm, dịch vụ nhất định.

Trên đây là hiểu biết của tôi về cách nhận biết và phân biệt một nhãn hiệu với một thương hiệu. Có thể nói sự so sánh giữa hai khái niệm mà tôi nêu ra trên đây chưa hoàn thiện, nhưng cũng đã đủ để phân biệt đâu là một thương hiệu, đâu là một nhãn hiệu. Rất mong nhận được những đóng góp ý kiến từ các bạn!