Phân biệt hai hình thức mua trả chậm, trả dần và mua sau khi dùng thử

Mua trả chậm, trả dần và mua sau khi dùng thử là hai hình thức giao dịch thông dụng trong đời sống và cũng là hai hình thức giao dịch đã được quy định trong pháp luật dân sự. Hai hình thức này có một số điểm tương đồng, như cùng là hình thức cho phép bên mua được sử dụng tài sản là đối tượng của giao dịch trước khi bên mua thực hiện đầy đủ việc thanh toán, và trong thời gian sử dụng đó, tài sản vẫn thuộc quyền sở hữu của bên bán.

Mặc dù có một số điểm tương đồng như trên, nhưng về bản chất, mua trả chậm, trả dần và mua sau khi dùng thử vẫn là hai hình thức giao dịch hoàn toàn khác biệt. Sau đây, bằng sự hiểu biết của mình, tôi xin đưa ra một số điểm khác nhau chính để có thể phân biệt rõ ràng hai hình thức này.

Sự khác biệt về hình thức hợp đồng

Đối với hình thức mua trả chậm, trả dần, các bên trong giao dịch bắt buộc phải lập hợp đồng dưới dạng văn bản. Điều này đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng của những thỏa thuận và điều kiện mà các bên đã đưa ra và đã chấp nhận.

Còn đối với hình thức mua sau khi dùng thử, thì khi thỏa thuận về việc dùng thử, các bên có thể lựa chọn thành lập hợp đồng dùng thử bằng văn bản hoặc thỏa thuận miệng.

Sự khác biệt về chủ thể trong giao dịch

Hợp đồng mua trả chậm, trả dần là một hợp đồng mua bán, do vậy, các chủ thể là bên mua và bên bán. Quyền và nghĩa vụ cơ bản của các bên cũng giống như quyền và nghĩa vụ cơ bản của giao dịch mua bán thông thường: bên bán có nghĩa vụ chuyển giao tài sản và có quyền nhận tiền; bên mua có nghĩa vụ thanh toán và có quyền nhận chuyển giao tài sản.

Còn đối với hình thức mua sau khi dùng thử, thì việc thỏa thuận dùng thử chưa thể hình thành nên một hợp đồng mua bán. Sau khi dùng thử, người dùng thử mới quyết định xem có mua tài sản hay không, nếu có, thì một hợp đồng mua bán sẽ được xác lập, còn nếu không, thì người dùng thử trả lại tài sản cho người bán mà không phải chịu bất kỳ chi phí nào trừ khi gây thiệt hại cho tài sản trong quá trình sử dụng. Do chưa phải là một hợp đồng mua bán, mà chỉ là một thỏa thuận, nên việc dùng thử chỉ tồn tại hai chủ thể là bên bán và bên dùng thử. Sau khi quyết định mua thì bên dùng thử sẽ trở thành bên mua.

Sự khác biệt về bên chịu rủi ro

Trong hợp đồng mua trả chậm, trả góp, về bản chất, trong thời hạn trả chậm, trả góp, bên mua đã mua tài sản, việc bên bán bảo lưu quyền sở hữu đối với tài sản chỉ nhằm mục đích đảm bảo bên mua thực hiện nghĩa vụ thanh toán. Hay nói cách khác, bên mua đã xác định mua và đã sử dụng tài sản, chỉ chưa có quyền sở hữu do chưa thực hiện đủ nghĩa vụ thanh toán. Do đó, bên mua sẽ là bên chịu rủi ro nếu như trong thời hạn trả chậm, trả góp có thiệt hại phát sinh.

Còn trong hợp đồng mua sau khi dùng thử, về bản chất, bên mua chưa có quyết định mua tài sản, còn bên bán là bên toàn quyền sở hữu tài sản, trao quyền sử dụng tài sản cho bên mua trong một thời hạn nhất định. Do đó, bên mua sẽ không phải chịu trách nhiệm gì nếu có rủi ro xảy đến với tài sản trong quá trình sử dụng.

Trên đây là những nhận định của tôi về sự khác nhau giữa hình thức mua trả chậm, trả dần và hình thức mua sau khi dùng thử. Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các bạn!