Những điều cần biết về thuế thu nhập cá nhân

Thuế thu nhập cá nhân là một trong những nguồn thu thường xuyên của ngân sách nhà nước. Đây là khoản thu đánh vào thu nhập của các cá nhân thuộc sự quản lý của Nhà nước, và có thu nhập đáp ứng điều kiện mà Nhà nước quy định là phải nộp thuế.

Theo pháp luật thuế hiện hành, thì định nghĩa về thuế thu nhập cá nhân chưa được quy định cụ thể, mà được hiểu một cách gián tiếp thông qua những quy định khác về thuế thu nhập cá nhân như: đối tượng nộp thuế, thu nhập chịu thế, thu nhập được miễn thuế, giảm thuế và căn cứ tính thuế... Qua đó, ta có thể định nghĩa về thuế thu nhập cá nhân là khoản thuế trực thu tính trên thu nhập chính đáng của từng cá nhân.

Vậy, loại thuế này có những đặc điểm như thế nào? Sau đây, với những hiểu biết của mình, tôi xin đưa ra những đặc điểm về thuế thu nhập cá nhân.

Thuế thu nhập cá nhân là khoản đóng góp không hoàn trả trực tiếp

Người nộp thuế sau khi nộp thuế sẽ không được nhận sự hoàn trả ngay lập tức từ phía Nhà nước. Sự hoàn trả ngay lập tức ở đây có thể là sự cung ứng hàng hóa hay dịch vụ tương ứng với số tiền mình đã nộp. Thay vì cung cấp sự hoàn trả trực tiếp này, thì khoản đóng góp mà người nộp đã nộp vào Nhà nước sẽ được sử dụng để xây dựng những công trình công cộng, cải thiện cơ sở hạ tầng,... vì lợi ích chung, và như vậy, người nộp sẽ được hoàn trả một cách gián tiếp.

Thuế thu nhập cá nhân luôn gắn với chính sách xã hội của mỗi quốc gia

Đây là loại thuế trực tiếp gắn liền với các cá nhân – là thành phần chính tạo nên một xã hội. Do đó, nó luôn gắn với sự quản lý về mặt xã hội của Nhà nước. Nhà nước có thể sử dụng thuế thu nhập cá nhân để thể hiện sự khuyến khích của mình đối với các cá nhân để điều chỉnh năng suất làm việc, hay mức độ nghỉ ngơi bằng cách điều chỉnh biểu thuế. Ví dụ, khi Nhà nước muốn tăng mức độ làm việc của người lao động, muốn khuyến khích người lao động làm thêm giờ thì có thể điều chỉnh bằng cách giảm mức thuế hoặc không đánh thuế đối với thu nhập từ việc làm thêm giờ. Hoặc ngược lại, nếu Nhà nước muốn khuyến khích nghỉ ngơi thì có thể tăng mức thuế đối với khoản thu nhập này. Nhà nước cũng có thể khuyến khích người dân đầu tư hay không đầu tư, tiết kiệm hay không tiết kiệm thông qua việc đánh thuế hay không đánh thuế thu nhập đối với thu nhập từ hoạt động đầu tư, thu nhập từ lãi tiết kiệm.

Thuế thu nhập cá nhân có diện thu thuế rất rộng

Có thể khẳng định thuế thu nhập cá nhân có diện thu thuế rộng, bởi đối tượng nộp thuế này là tất cả các cá nhân có thu nhập chịu thuế, bao gồm cả công dân Việt Nam và người nước ngoài cư trú thường xuyên tại Việt Nam. Theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân hiện hành, thì người cư trú thường xuyên tại Việt Nam là người có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam, có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam.

Thuế thu nhập cá nhân được tính theo nguyên tắc lũy tiến từng phần

Nguyên tắc lũy tiến từng phần là nguyên tắc tính thuế mà đối với mỗi khoản thu nhập ở một mức nhất định, thuế suất sẽ là khác nhau. Theo đó, thu nhập tính thuế thu nhập cá nhân được chia thành nhiều bậc, mỗi bậc sẽ có mức thuế suất khác nhau, thu nhập tính thuế càng cao, thì thuế suất cũng sẽ càng cao. Số thuế phải nộp sẽ được tính bằng tích của thu nhập tính thuế nhân với mức thuế suất tương ứng với thu nhập tính thuế đó.

Theo pháp luật hiện hành, biểu lũy tiến từng phần được quy định cụ thể như sau:

Bậc thuế	Thu nhập tính thuế/năm (triệu đồng)	Thu nhập tính thuế/tháng (triệu đồng)	Thuế suất (%)
1	Đến 60	Đến 5	5
2	Trên 60 đến 120	Trên 5 đến 10	10
3	Trên 120 đến 216	Trên 10 đến 18	15
4	Trên 216 đến 384	Trên 18 đến 32	20
5	Trên 384 đến 624	Trên 32 đến 52	25
6	Trên 624 đến 960	Trên 52 đến 80	30
7	Trên 960	Trên 80	35

Trên đây là một số đặc điểm của thuế thu nhập cá nhân theo hiểu biết của tôi. Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp từ các bạn!