Tìm hiểu về nội dung cơ bản của Khu vực mậu dịch tự do ASEAN AFTA

Khu vực mậu dịch tự do, hay Khu vực thương mại tự do - FTA, là một khối thương mại mà trong đó các quốc gia thành viên thỏa thuận và cam kết với nhau về việc miễn giảm các loại thuế quan giữa các quốc gia đó. FTA có thể là một Khu vực thương mại tự do song phương, hoặc cũng có thể bao gồm các quốc gia trong một khu vực nhất định, hoặc cũng có thể là hỗn hợp, tức là bao gồm nhiều quốc gia ở nhiều khu vực khác nhau.

AFTA là một Khu vực thương mại tự do bao gồm các quốc gia trong khối ASEAN. AFTA ra đời với mục đích giảm dần các loại thuế quan xuống đến 0-5% và hướng tới loại bỏ các loại thuế quan đối với các loại hàng hóa, đồng thời hài hòa thủ tục hải quan giữa các quốc gia trong ASEAN. Do đó, AFTA bao gồm những nội dung chính sau:

Hiệp định về thuế quan ưu đãi có hiệu lực chung - CEPT

Đây là hiệp định đầu tiên mà các quốc gia ASEAN kí kết từ đó thành lập ra Khu vực thương mại tự do ASEAN. Theo CEPT, các quốc gia cam kết việc cắt giảm thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu xuống 0-5%, hoàn thành vào năm 2003 đối với ASEAN-6, năm 2006 đối với Việt Nam, năm 2008 đối với Lào, Myanmar và năm 2010 với Campuchia. Để thực hiện CEPT, toàn bộ các mặt hàng trong doanh mực thuế quan của mỗi nước được chia làm 4 danh mục khác nhau. Đó là: danh mục giảm thuế ngay (IL), danh mục tạm thời chưa giảm thuế (TEL), danh mục loại trừ hoàn toàn (GEL), danh mục nông sản chưa chế biến nhạy cảm (SEL).

Việc thực hiện hiệp định CEPT cũng chính là mục đích chính của việc thành lập AFTA. Khi CEPT được thực hiện, mức độ tự do hóa thương mại trong ASEAN sẽ được nâng cao.

Hướng tới loại bỏ hàng rào phi thuế quan

Hàng rào phi thuế quan là những biện pháp hạn chế đối với hàng hóa từ nước ngoài nhập khẩu vào một quốc gia mà không sử dụng thuế. Hàng rào phi thuế quan có thể là các giấy phép, các hạn ngạch, hay các lệnh cấm xuất nhập khẩu... đối với một số loại hàng hóa nhất định.

Trong hợp tác thương mại tự do AFTA, các thành viên ký kết đều cam kết hướng tới mục tiêu loại bỏ các hàng rào phi thuế quan giữa các quốc gia trong khối ASEAN. Đây là cơ chế quan trọng thứ hai sau CEPT và được thực hiện song song với CEPT. Như vậy có nghĩa, tiến trình thực hiện loại bỏ hàng rào phi thuế quan sẽ được thực hiện dần dần, và còn phụ thuộc vào độ phát triển của từng quốc gia.

Hài hòa hóa thủ tục hải quan giữa các quốc gia thuộc ASEAN

Đây cũng là một nhân tố quan trọng và cần thiết để AFTA thực hiện được tốt mục tiêu của mình, cũng như hoàn thành được 2 nội dung nêu trên. Để hài hòa hóa thủ tục hải quan giữa các quốc gia là thành viên ASEAN, thì các quốc gia phải tăng cường hợp tác và có một hệ thống biểu thuế quan chung để việc thực hiện thủ tục hải quan được đồng bộ, có hệ thống. Hiện nay, các quốc gia đã thống nhất sử dụng biểu thuế quan theo Hệ thống điều hòa (Harmony System – HS). Điều này sẽ giúp việc thực hiện thủ tục hải quan trong phạm vi ASEAN của các quốc gia thành viên trở nên thuận tiện và dễ dàng hơn, tạo cơ hội phát triển tự do thương mại.

Từ những nội dung chính nêu trên, có thể thấy AFTA là một môi trường tiềm năng cho sự phát triển chung của ASEAN cũng như cho sự phát triển của mỗi quốc gia thành viên.

Trên đây là những hiểu biết khái quát của tôi về nội dung cơ bản của Khu vực mậu dịch tự do ASEAN AFTA. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các bạn!