Tại sao Bộ luật Dân sự 2015 lại quy định cầm giữ tài sản là một biện pháp bảo đảm?

Cầm giữ tài sản không phải là một quy định mới trong Bộ luật Dân sự hiện hành được ban hành năm 2015. Hình thức này đã được quy định trước đó trong Bộ luật Dân sự 2005. Tuy nhiên, trong Bộ luật đã hết hiệu lực này, nó chỉ được coi như một hành vi trong việc thực hiện hợp đồng dân sự, chứ không được coi như là một biện pháp bảo đảm trong hợp đồng dân sự. Do vậy, sự thay đổi trong quy định đối với biện pháp cầm giữ tài sản ở Bộ luật Dân sự 2015 là một sự thay đổi đáng kể. 

Tại sao nhà làm luật lại quyết định thay đổi như vậy? Sau đây tôi xin đưa ra những ý kiến của mình để giải thích cho điều này.

Mục đích của cầm giữ tài sản nhằm để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ

Tài sản bị cầm giữ trong trường hợp này cũng chính là đối tượng của hợp đồng. Do đó, việc cầm giữ lại tài sản chính là việc mà bên đang giữ tài sản thực hiện để buộc bên kia thực hiện đúng nghĩa vụ đã thỏa thuận.

Đối tượng của cầm giữ là những lợi ích vật chất

Không những vậy, đối tượng của cầm giữ còn chỉ bao gồm tài sản. Chỉ có tài sản là có thể cầm giữ được, vì vậy, không những nó là lợi ích vật chất mà còn là lợi ích vật chất hữu hình, cụ thể.

Phạm vi bảo đảm không vượt quá phạm vi nghĩa vụ đã được xác định trong nội dung của quan hệ nghĩa vụ chínhCầm giữ tài sản bảo đảm cho việc bên có nghĩa vụ thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng song vụ mà tài sản bị cầm giữ chính là đối tượng của hợp đồng đó. Do đó, việc cầm giữ tài sản không bao giờ vượt quá phạm vi bảo đảm giới hạn đối với các biện pháp bảo đảm, tức là không bao giờ vượt quá phạm vi nghĩa vụ chính.

Chỉ áp dụng khi có sự vi phạm nghĩa vụ

Việc cầm giữ tài sản chỉ xảy ra khi có sự vi phạm nghĩa vụ trong hợp đồng. Nếu không có sự vi phạm nghĩa vụ, thì bên có quyền phải có trách nhiệm trao lại tài sản cho bên có nghĩa vụ. Đó cũng là một phần nghĩa vụ của bên có quyền.

Từ những ý nêu trên, có thể thấy rõ cầm giữ tài sản hoàn toàn có thể coi như là một biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự trong hợp đồng dân sự.

Tuy nhiên, dù không phải là vấn đề mới mẻ trong hệ thống pháp lý, nhưng do mới được thừa nhận là một biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự, nên vẫn còn nhiều vấn đề chưa được giải quyết như: thứ tự ưu tiên giữa bên cầm giữ với các bên nhận bảo đảm khác; điều kiện áp dụng; mối quan hệ giữa quyền ưu tiên với giá trị pháp lý của việc đăng ký... Những vấn đề này đều đang được các nhà làm luật, cũng như những chuyên gia trong ngành luật nghiên cứu, bàn bạc để đưa ra những quy định mới. Hi vọng rằng sắp tới sẽ có những sửa đổi, bổ sung, để biện pháp bảo đảm cầm giữ tài sản có thể được áp dụng rộng rãi hơn.

Trên đây là những ý kiến cá nhân của tôi, rất mong nhận được những lời nhận xét của các bạn!